Het maakt veel uit waar je wieg staat

woensdag 10 november 2021

“Niet iedereen krijgt gelijke kansen”, zegt Nynke Dijkstra, terwijl ze met Lenze Kielstra kijkt naar het monument voor de scheepsramp in Paesens-Moddergat. “Stel, je verliest je vader in een storm en er is geen inkomen meer. Wat doet dat met jouw kansen in het leven? In het onderwijs wordt vaak gedaan alsof alles maakbaar is, maar de factor toeval en geluk bepaalt veel.”

Nynke Dijkstra is leraar Economie bij CSG Comenius, locatie Zamenhof. Lenze Kielstra is Decaan Techniek & Bouw-Infra. Samen werken ze al vijf jaar met mooie resultaten nauw samen in het project ‘Gelijke kansen in het onderwijs’, een initiatief van het ministerie waarvoor ROC Friese Poort samenwerkt met 30 vo-scholen. Nynke en Lenze begeleiden vmbo-leerlingen in kwetsbare posities bij de overstap naar het mbo. Al wandelend over het wad overdenken ze hun samenwerking en resultaten.

Armoede
“Ik wandel hier vaak. Je hebt hier lucht en ruimte om te ademen”, zegt Nynke, terwijl we een dijkje dwars over het wad oplopen. “Ik hou ook van de rust hier”, zegt Lenze, “vooral bij het varen. Bij onze eerste kennismaking merkte ik meteen dat wij op één lijn zitten. We zijn beiden direct, duidelijk en praktisch. Van Excel krijgen wij geen energie.” Nynke: “Klopt, we denken in oplossingen. En, we zijn allebei best emotionele types. Veel van de verhalen van deze kinderen raken ons en dan willen we helpen, linksom of rechtsom. De subsidie gaat tot 35 kinderen, maar wij zitten meestal op 50. Deze hulp is hard nodig op onze school waar 53% van de leerlingen onder de armoedegrens leeft. Armoede verkleint je wereld enorm. Ik vroeg eens aan een leerling welke soorten werk hij kende. Hij zei: ‘treinstellen schoonmaken en de Ziektewet’. Als dat je kader is, hoe kies je dan voor je eigen toekomst?”

De wandeling

5

monument

Wereld Lenze: “Daarom is het zo mooi dat wij die wereld groter maken. We nodigen rolmodellen uit. Mensen die uit een vergelijkbare situatie komen en nu een goede baan hebben. Zo brengen we de wereld binnen. En we brengen de kinderen naar buiten. Ben je nieuwsgierig naar de horeca? Dan gaan we eens kijken bij Lauswolt, een totaal andere wereld. Bij de ingang wilden ze hun jas niet afgeven, want dat vertrouwden ze niet. Eerst hebben we een amuse gemaakt en daarna gingen door naar de sommelier. En dan zegt één jongen terwijl we weglopen uit de keuken: ‘Meneer, er zit nog een restje amuse in de kom. Mag ik dat meenemen, het is zo zonde.’ Prachtig.” We staan even stil en kijken uit over het wad. Het is zo’n dag waarop het plaatsje Moddergat zijn naam eer aandoet: het is nat en er waait een stevige wind. Donkere wolken pakken zich samen. We stappen stevig door.

Groeien Nynke: “Ik vond het ook zo mooi toen we met de meiden van Zorg & Welzijn op pad gingen naar een zorgboerderij voor mensen met het syndroom van Down. Ze hadden eerst allerlei vooroordelen. Maar toen we er waren, bleken de cliënten daar zo onbevangen. Ze raakten de meiden aan en dat maakte bij een aantal echt iets los. Zij zijn op het mbo verdergegaan in de zorg en dat gaat heel goed.” Lenze: “En weet je nog dat we met die jongens van Techniek naar een melkveehouderij met een melkrobot gingen. Ze stonden er wat ongeïnteresseerd bij. Maar toen ze de jonge dieren ontdekten, waren we ze kwijt. Het is zo mooi als je een 15-jarige jongen plotseling ziet groeien, omdat hij voor het eerst van zijn leven een biggetje vasthoudt. Tegelijkertijd vraag je je af: wat doet hij bij Techniek?” Nynke: “Je kiest met wat je kent. En als techniek het enige is wat je kent…” We lopen vanaf het wad terug richting dijk. “Een paar weken geleden was ik hier voor de Wadopera”, zegt Nynke. “De zon ging langzaam onder en in de verte ging de vuurtoren van Schiermonnikoog aan. Die kleuren en sfeer. Zo mooi!”

cafe

Schaamte
“Het is zo mooi dat wij hier ook zoveel van leren,” vervolgt ze. “Elke keer verrassen ze ons weer. Wij kunnen ons gewoon niet voorstellen hoe hun leven is. Dat er geen geld is voor een telefoon en je rondloopt met een leeg hoesje om er toch een beetje bij te horen. Dat ze thuis de taal niet spreken en je drie jaar geleden nog in een vluchtelingenkamp woonde.” Lenze: “Of dat je vader in de bak zit omdat hij iemand heeft doodgeslagen. Er is ook veel schaamte. Je laat het liever in de soep lopen dan dat je zegt dat er thuis geen geld of hulp is. Daarom is onze warme overdracht ook zo belangrijk. In het laatste halfjaar van de vmbo leren ze mij al kennen en in het eerste halfjaar van de mbo ben jij er nog voor ze. In dat hele overgangsjaar winnen we hun vertrouwen en staan we samen voor ze klaar. Ze mogen appen, binnenlopen. Een lage drempel, dat is heel belangrijk.”

Warme overdracht
Nynke: “Hun wereld groter maken is belangrijk, maar voor mij zit de kracht van dit project vooral in die warme overdracht. Ze lopen in de overgang tegen allerlei regelproblemen aan. Ze weten niet hoe ze aan boeken komen, het lukt niet met de ov-kaart, ze krijgen een mail die ze niet begrijpen. Het scheelt enorm als iemand dan even met je meekijkt. Na de zomer heb ik iedereen geappt om te vragen hoe het ging. Twee appten terug dat het niet goed ging. Blijkt dat ze zich hadden ingeschreven voor een opleiding die vol zat. Toen wisten ze het niet meer. Dus heb ik jou gebeld en heb jij geregeld dat ze er nog tussen konden. Met een beetje hulp wordt alles waar ze tegenaanlopen minder groot.” Lenze: ”Het punt is ook dat wij een bepaald stramien hebben en dat past niet iedereen. Iedereen moet in diezelfde bakvorm passen. Jij en ik passen die bakvorm even zo aan dat deze voor elk kind past.”

Horizon
Weer aangekomen bij de dijk van Moddergat zegt Lenze: “Bij de overgang naar het mbo staan deze kinderen tegen een dijk aan te kijken. Wij helpen ze om over de dijk te gaan en achter de horizon te kijken. Zodat ze zien dat er een leven is na je vmbo.” “Nynke: “Weet je, het project heet gelijke kansen in het onderwijs maar dat is niet realistisch. Het maakt zoveel uit waar je wieg staat. Als we een eerlijke of rechtvaardige kans kunnen bieden, zou dat voor deze kinderen al heel mooi zijn.” “Goede afsluiter”, zegt Lenze. “Kom we duiken het café in. Tijd voor warme chocomelk!”

Wil je deze route ook lopen?

Klik dan hier

Een leven lang leren

Het gat dichten tussen vraag en aanbod Veel sectoren ervaren een tekort aan kundig personeel. Dat geldt ook voor de metaa...
18 november 2022